Oogcomplicaties van diabetes

Oogbehandeling door complicaties van diabetes


Voorkomen

In onze westerse wereld wordt ongeveer 1 persoon op 50 aangetast door diabetes mellitus. Diabetes kan starten in de kinderjaren doch begint meestal op latere leeftijd. Diabetes kan in bepaalde gevallen behandeld worden met een strict dieet eventueel aangevuld door medicatie in tabletvorm ,in andere gevallen is inspuiting van insuline nodig. Oogcomplicaties veroorzaakt door diabetes zijn in het westen een der voornaamste oorzaken van blindheid. Personen met niet behandelde diabetes hebben een risico op blindheid dat 25 keer hoger ligt dan het algemeen bevolkingsrisico. Hoe langer de diabetes bestaat , hoe hoger het risico wordt op oogaantasting.
Het is evenwel belangerijk te weten dat als diabetes goed behandeld wordt met inbegrip van de eventuele oogproblemen de kans op ernstig verlies van zicht sterk zal verminderen. In geval van suikerziekte is een jaarlijkse controle bij de oogarts dan ook sterk aanbevolen om in geval van oogaantasting tijdig te kunnen behandelen.

Soorten oogproblemen

Diabetes kan het zicht aantasten door het veroorzaken van cataract, glaucoom, en meest belangerijk aantasting van de bloedvaten ter hoogte van het netvlies (=diabetische retinopathie). De beschadiging van deze bloedvaten kan lekkage veroorzaken evenals woekering van nieuwe fragiele bloedvaten met bloedingen en ontstaan van littekenweefsel.Gezien het netvlies een belangerijke functie heeft in het zicht (vergelijk met de film in een fototoestel) zal beschadiging hiervan een zichtsvermindering veroorzaken.

Indeling diabetische retinopathie

Background retinopathie

Deze aantasting wordt frekwent gezien bij personen met langdurige diabetes. De aantasting van het netvlies is eerdeer discreet en zal zelden aanleiding geven tot stoornissen van het zicht. Er zijn 2 vormen van retinopathie waarbij het zicht wel ernstig bedreigd wordt:

Proliferatieve retinopathie

De kans op deze ernstige vorm van retinopathie is duidelijk hoger bij juveniele diabetes (suikerziekte ontstaan in de kinderjaren). Diabetes kan verstopping veroorzaken van de kleine bloedvaatjes welke het netvlies bevloeien. Het zuurstoftekort hierdoor veroorzaakt zal aanleiding geven tot groei van nieuwe bloedvaten om dit te compenseren. Helaas zijn deze nieuwe bloedvaten van slechte kwaliteit zodat ze gemakkelijk bloeden.Een dergelijke bloeding kan een plotse daling van het zicht veroorzaken door vertroebeling van het glasvocht (de gelei welke de binnenkant van de achterste oogholte opvult). Nieuwe bloedvaten kunnen ook littekenweefsel veroorzaken welke tractie uitoefent op het netvlies en soms aanleiding kan geven tot een netvliesloslating. Tenslotte kan door woekering van nieuw gevormde vaten ook een moeilijk te behandelen vorm van glaucoom ontstaan, het zogenaamd neovasculair glaucoom.

Maculopathie

De macula of gele vlek is verantwoordelijk voor de scherpte van het zicht. Door lekkage van bloedvaten rond de macula kan deze worden aangetast. Dit veroorzaakt een vermindering van de centrale gezichtsscherpte, dit is de mogelijkheid om details te zien en gezichten te herkennen. Het lezen wordt ook erg bemoeilijkt. Het perifeer ruimtelijk zicht blijft daarentegen bewaard.


Milde background retinopathie

background_dia2

Gevorderde background retinopathie: Bemerk de lipoïde exsudaten veroorzaakt door lekkage van bloedvaten evenals de talrijke retinale bloedingen.

background_dia

Fluoangiografie: Noteer de lekkage van de contraststof met hyper­fluo­rescentie in de bovenhelft van de retina.

fluo_dia

Fluoangiografie:
1. links: bemerk de donkere zones tgv. slechte doorbloeding
2. rechts: in de latere opnames is de lekkende (hyper­fluo­resce­rende) nieuwvaatvorming zichtbaar in de aangetaste zones.

fluo2_dia

Bemerk de woekering van nieuwe vaten thv. de oogzenuw

prol_dia2

1. links: bemerk de nieuwvaatvorming onder de papil
2. rechts: fluoangiografie waarbij de hyperfluorescentie zichtbaar is veroorzaakt door de nieuwvaatvorming; bemerking ook de diffuse stippeling veroorzaakt door vaatverwijding.

prolif_dia

Gevorderde proliferatieve retinopathie in beide ogen met multiple haarden van nieuwvaatvorming en onregelmatig verloop der vaten

prolif_dia3

Bemerk de krans van lipoïde exsudaten rond de macula tgv. lekkage der bloedvaten

mac_oedema_dia

 Behandeling van diabetische retinopathie

Wacht niet tot uw zicht achteruitgaat vooraleer een oogarts te raadplegen! Een vroegtijdige diagnose is essentieel voor een succesvolle behandeling van oogproblemen! In geval van gevorderde retinopathie worden foto’s van het netvlies genomen na inspuiting van contraststof (fluoresceïne) in de armvene. Een dergelijk onderzoek noemt men fluoangiografie en heeft tot doel de doorbloeding van het netvlies nauwkeurig te kunnen evalueren. Er zal gevraagd worden van één uur voor de fluoangiografie en indien toepasselijk ook voor laserbehandeling pupilverwijdende medicatie in de ogen te druppelen. Zo kan de oogarts een goed overzicht hebben op de totaliteit van het netvlies. Het zicht zal door de pupilverwijding wazig worden zodat het zeker aangeraden is van vergezeld te zijn van een chauffeur. De behandeling van diabetische retinopathie gebeurt klassiek door middel van laserstralen. In het algemeen gesproken bestaan er twee lasertechnieken volgens de aard van de retinopathie.

Door middel van laserpanfotocoagulatie zal men zones van slechte doorbloeding van het netvlies proberen uit te schakelen door het plaatsen van honderden laserpunten. Het slecht doorbloed netvlies vormt immers een prikkel voor de ontwikkeling van nieuwvaatvorming (proliferatieve retinopathie). Bij deze techniek wordt vooral het perifeer netvlies behandeld zodat het gezichtveld niet teveel vernauwd. Doorgaans worden 4 sessies van laserbehandeling voorzien voor elk oog in de tijdspanne van enkele weken.

Focale laserbehandeling wordt toegepast bij diabetische maculopathie waarbij de centrale gezichtsscherpte wordt bedreigd. Hierbij worden specifiek de lekkende bloedvaten vernietigd welke zich bevinden in de buurt van de macula. Meestal volstaan 1 à 2 sessies. In een vergevorderd stadium van proliferatieve retinopathie waarbij er zich bloedingen hebben voorgedaan in het glasvocht kan een chirurgische procedure noodzakelijk zijn.Bij een vitrectomieingreep zal men het door bloed vertroebelde glasvocht verwijderen en vervangen door een heldere substantie. Vooraleer men overgaat tot een dergelijke procedure kan het zijn dat men enkele weken tot maanden afwacht om te zien of het glasvocht spontaan opklaart. Men kan zelf ook een belangrijke bijdrage leveren in de preventie en behandeling van diabetische retinopathie door te streven naar een optimale suikerregeling met bijzondere aandacht voor het dieet. Stoppen met roken is sterk aanbevolen en indien problemen met verhoogde bloeddruk of verhoogd cholesterol moet deze ook goed behandeld worden.

laser_dia

Illustratie van plaatsing laserspots thv. het netvlies

laser_dia2

Aspect netvlies na laserpanfotocoagulatie, noteer de talrijke recente (witte) laserpunten.

laser_prol_dia

Illustratie van plaatsing laserspots thv. het netvlies