Maculaire Degeneratie

Leeftijdsgebonden maculaire degeneratie (LMD)


Voorkomen

Leeftijdsgebonden maculaire degeneratie LMD is de belangrijkste oorzaak van verlies van de gezichtsscherpte in de westerse wereld in de leeftijdsgroep boven de 65 jaar. Boven de 75 jaar bedraagt de kans op LMD 30%. LMD is de belangrijkste oorzaak van wettelijke blindheid in de westerse landen . De aandoening treft 9% van de personen ouder dan 65 jaar en het voorkomen neemt toe met de leeftijd (28 % na de leeftijd van 75 jaar).

Men neemt aan dat 275.000 Belgen thans aan een laattijdige ( atrofische en neovasculaire ) vorm van de aandoening lijden. LMD wordt veroorzaakt door aftakeling der visuele receptoren (kegeltjes) in de gele vlek (macula) welke verantwoordelijk zijn voor de gezichtsscherpte. Er zijn twee vormen van maculaire degeneratie:

De droge vorm is de meest voorkomende vorm waarbij de ‘slijtage’ van de gele vlek traag evolueert

De natte vorm is minder frequent (ongeveer 1 op 4) doch evolueert veel sneller en met meestal uitgesproken verlies van scherpte. Bij deze vorm is er sprake van ingroei van abnormale bloedvaten onder het netvlies welke plotse bloedingen kunnen veroorzaken.In een volgende fase treedt er dan littekenvorming op waardoor de gele vlek verder wordt beschadigd.

eye-normal-cross1

Normaal netvlies met centraal de gele vlek

slide0231_image0261

Litteken in kader gevorderd stadium natte vorm van maculaire degeneratie

slide0223_image0101

droge maculaire degeneratie

LMD02

netvlies thv. de macula wordt omhoog geduwd door ingroei van nieuwe bloedvaten

Klachten

De gele vlek is verantwoordelijk voor de centrale gezichtsscherpte en het kleurenzicht. De centrale gezichtsscherpte wordt gebruikt voor het herkennen van details nodig voor oa. het lezen, herkennen van personen, autorijden, fijn handwerk.. Maculaire degeneratie zal deze fijne gezichtsscherpte in toenemende mate bemoeilijken. In een vroegtijdige stadium van deze aandoening zal men beeldvervorming gewaar worden . Men ziet dan vervormingen in rechte lijnen (ramen, palen.). Indien deze beeldvervorming zeer plots optreedt en snel evolueert is er waarschijnlijk sprake van een ‘natte vorm’ van LMD. In dergelijk geval is snelle contactname met een oogarts aangewezen. In een gevorderd stadium zal men enkel nog een wazige vlek gewaarworden in het centrum van het gezichtsveld.

AMDfoto

Diagnosestelling

Een eenvoudige manier om zelf maculaire degeneratie vast te stellen is door middel van de amslertest. Belangerijk is dan wel dat men elk oog afzonderlijk test. Immers door het gelijktijdige zicht met beide ogen is het soms mogelijk dat men in de beginfase van de aandoening niet bewust is van het verlies aan scherpte in één oog.

amslertestHoe amslertest te gebruiken?
Gebruik Amslertest voor opsporing LMD

  1. Druk deze test af op papier
  2. Draag uw leesbril en houdt deze test op leesafstand met goede belichting
  3. Dek één oog af
  4. Kijk rechtstreeks naar het centrale punt met uw onafgedekt oog
  5. Noteer tijdens het rechtstreeks kijken naar het centrale punt of de hele kaart waargenomen wordt,of alle lijnen van de kaart recht lopen en of er andere gestoorde zones zijn, minder duidelijk of donkerder
  6. Herhaal deze handeling met het andere oog
  7. Indien de lijntjes op eender welke plaats van de kaart verstoord lijken,onduidelijk,onderbroken of indien de ruitjes donker of verkleurd lijken,neem contact op met het oogartsencentrum

 

 

Om evt. maculaire afwijkingen vroegtijdig vast te stellen is een oogonderzoek bij een oogarts aangewezen vanaf de leeftijd van 50 jaar , zeker als er dergelijke netvliesafwijkingen voorkomen in uw eigen familie. Een onderzoek van het netvlies (oogfundusonderzoek) zal dan uitsluitsel kunnen geven over het al dan niet aanwezig zijn van maculaire degeneratie. In bepaalde gevallen zal er een bijkomend onderzoek (fluoangiografie) worden gepland om verwikkelingen (ingroei van nieuwe vaten) in het kader van de natte vorm van LMD uit te sluiten.

Fluoangiografie : Aankleuren der retinale vaten na injectie van contraststof (fluoresceïne); bemerk de centrale hyperfluorescentie ten gevolge van oplichten ingegroeide nieuwe vaten onder de macula= natte vorm van LMD.

Behandeling

Volgens recente studies zou inname van bepaalde voedingssupplementen een stabiliserend effect geven op de evolutie van de droge vorm van LMD. Bij de natte vorm kan behandeling dmv. laser verder verlies van scherpte beperken door destructie van de nieuw gevormde vaten onder het netvlies.

Voor de natte vorm van LMD zijn er recent een aantal nieuwe behandelingswijzen bijgekomen

  1. Intravitreale injecties waarbij medicatie (Avastin, Eylea, Lucentis), welke rechtstreeks inwerkt op de nieuwvaatvorming (anti-VEGF ), in het oog wordt ingespoten. Dit is een uiterst beloftevolle therapie waarbij men voor het eerst kan hopen op recuperatie van het zicht in gevallen van natte vormen van LMD en niet alleen op stabilisatie zoals tot dusver het geval was.
  2. De photodynamische therapie voor een aantal specifieke gevallen . Hierbij wordt er een kleurstof ingespoten via een ader in de arm welke zich zal concentreren in de ongewenste nieuwgevormde bloedvaatjes onder de gele vlek. Vervolgens zal deze kleurstof door laserstralen worden geactiveerd waardoor deze nieuwvaatvorming zal verdwijnen. Gezien de neiging tot herval zelfs na succesvolle behandeling zal in dergelijk geval regelmatige opvolging door de oogarts zeker aangewezen zijn zodat tijdig kan herbehandeld worden zo nodig